حریم شخصی

علائم و حریم های شخصی

 بوم شناسی: یعنی مطالعه  محیط های زندگی موجودات زنده و مطالعه روابط این موجودات با یکدیگر و با محیط . بدیهی است که زندگی با دیگران از اهمیت خاصی برخوردار است و اشتباه خواهد بود اگر تصور کنیم که انسان می تواند در محیط های بسته رشد کند. از سالها پیش معلوم شده که انسان به محیط فیزیکی نیازمند است و بر اثر فعالیتهایی که انجام میدهد به تحول خود کمک میکند . بنابراین وقتی از آلودگی هوا ، سروصدا و خشونت صحبت به میان می آید به محیط و بوم شناسی اشاره میگردد. جالب خواهد بود اگر بدانیم که که فرد و محیط چگونه یک واحد تشکیل می دهند و چگونه یکی می تواند یکی را تحت تاثیر قرار دهد این موضوع به صورت های مختلف  و تحت عناوین گوناگون  در کتاب بهداشت روانی مطرح می شود. مثلا" در فصل دوم (محرک های رفتار) از عوامل بیرونی موثر بر رفتار سخن به میان می آید. در فصل سوم (محرومیت و ناکامی) از موانعی که در بیرون از ارگانیسم وجود دارند بحث می شود. در فصل چهارم (استرس و بهداشت روانی ) از اثر سر و صدا و گرفتاری های شهرنشینی بر بهداشت روانی سخن گفته میشود. بنابر این می دانیم که محیط ناآرام مغشوش و ناسالم میتواند بر فرد اثر منفی داشته باشد. برخی عوامل استرس زای محیط شناخته می شود. درحالی که برخی دیگر مثل سر و صدای دائمی جاده ها و فروشگاه ها بی آنکه شناخته شوند اثر گذارند. همچنین محرک های دیگری وجود دارند که بر ما اثر گذارند در حالی که حواس ما آن را تشخیص نمی دهد. امروزه بیش از پیش از اثر امواج و حوزه های مغناطیسی و الکترو مغناطیسی بر رشد بیماریها ی جسمی صحبت می شود و تحقیقات زیادی در این جهت انجام می گیرد .اغلب از خطرات مناطق شهری  مناطق پر جمعیت و محیط هایی که در آن مردم توام با بی اعتمادی رفتار میکنند صحبت می شود. بدین ترتیب که مردم در نگاه کردن به چشم های یکدیگر اکراه می کنند و در محیط زندگی خود نظام های پیچیده ای از حریم ها و قلمروها بوجود می آورند که هریک معناى خاصی دارد.

چند نوع ازاین حریم ها خیلی اهمیت دارد.

حریم باطنی (خصوصی): در این حریم مجاورت یا نزدیکی بین دو نفر تقریبا" صفر است. دستگاههای حسی اطلاعات مربوط به حضور دیگری را دریافت می کنند (مثلا": بو ،حرارت و ... ) حریم باطنی در تماس های گرم جنسی و حتی مبارزه ها منعکس می شود .

حریم شخصی: این حریم با مفهوم حباب تبیین می شود. ارگانیسم در اطراف خود فاصله ای نگه میدارد که او را از دیگران جدا می کند. این فاصله می تواند بین 45 تا 125سانتیمتر متغیر باشد. کمتر از 45 سانتیمتر حضور دیگران ناراحت کننده یا آزار دهنده می شود.

حریم های اجتماعی: (از120تا 360): دراین فاصله هنوز مردم می توانند با یکدیگر صحبت کنند اما نمی توانند تماس بدنی داشته باشند. بعلاوه رفتارهای غیرکلامی. بتدریج دشوارتر درک می شود تنها صدا و حرکات آشکار اجازه ارتباط می دهند و این ارتباط می دهند و این ارتباط حالت رسمی پیدا می کند.

حریم همگانی: (از360 به بالا) این فاصله به روابط رسمی که در مراسم و کنفرانس ها تجلی می کند مربوط می شود، ارتباط غیر کلامی (حرکات و حالات بدن) اهمیت می یابد: سخنران، هماهنگی و سرعت سخنان را کاهش می دهد و بر برخی کلمات تاکید می کند. اگر انبوه جمعیت به سخنران نزدیک شود. احساس ترس به او دست خواهد داد بنابراین میتوان گفت که حریم در سازگاری فرد بطور محسوس موثر است.

علاوه بر حریم هر فرد در قلمرو نیاز دارد فضایی برای خود داشته باشد. مثلا" کودک دوست دارد که اتاقش درکنار اتاق والدینش باشد. افراد بزهکار نسبت به افراد عادی محل سکونت خوبی نداشته اند. خانه های فقرا کوچک است و در نتیجه آنها تحت تاثیر پیامدهای منفی زیادی جمعیت قرار می گیرند. در این خانواده هاست که اعضاء بر سر تصاحب جای بیشتر بایکدیگر درگیر می شوند. اختلاف های مختلف پیدا می کنند و کودکان شاهد صحنه هایی می شوند که از نظر اخلاقی صحیح نیست.

بنابراین براساس آنچه گفته شد فرد نمی تواند از نظر محیطی که در آن قرار دارد جدا باشد روابط و داد و ستد هایی که ارگانیسم با محیط خود برقرار می کند علمی به وجود آورده است که اکولوژی یا بوم شناسی نامیده می شود. اکولوژی یا بوم شناسی یعنی روابط متقابل بین ارگانیسم و محیط. این روابط به شیوه های مختلف بوجود می آید و به متغیرهای زیادی مانند عملکردهای فرد در محیط تعداد همتایان و تجانس افراد وابستگی پیدا می کنند.

وقتی فرد اکوسیستم ها یانظام های بوم شناسی را اتخاذ می کند به فرد سازگار یا به فرد محیط شکل تبدیل می شود. محیط شکلی. یعنی تعادل فرد_محیط. بدین ترتیب محیط شکلی زمانی بوجود می آید که مثلا"دانش آموز درکلاس خوب عمل کند. دشواری های تحصیلی کمتری را نشان دهد و با دوستان خود تبادل افکار داشته باشد. برای محیط شکل بودن کارگر باید بتواند. مثلا":بامحیط کار همکاران روسا و کارهایی که باید انجام دهد خوب سازگارشود.

علایم حریم های شخصی ناسالم :

منظور از حریم شخصی محدوده فیزیکی و هیجانی و روانی است که برای حفاظت از خود در برابر تجاوز و سوء استفاده دیگران ایجاد می کنیم. این حریم به ما امکان می دهد که هویت، افکار و احساساتمان را از دیگران جداسازیم. وجود این حریم به ما کمک می کند که خود را منحصر به فرد نشان دهیم. بدون وجود حریم شخصی و تمایل درونی، برقراری ارتباط صادقانه غیر ممکن است. که فردی هستیم با هیجانات. نیازها و نگرش ها و ارزش های مختص به خودمان. در ادامه به چند مورد از علایم  و ویژیگیهای حریم های شخصی ناسالم اشاره می کنیم .

1-نادیده انگاشتن ارزش ها و حقوق خود در جهت خشنودی دیگران: بسیاری از انسان ها افراد خون گرمی هستند که حاضرند برای بدست آوردن دل دیگران خود را به خطر اندازند. به همین خاطر نیازهای شخصی شان را واپس میزنند و سختی را به جان  می خرند و تمام وقت خود را صرف دیگران می کنند و وقتی برای پرداختن به خواسته های خویش ندارند .   

2-بخشندگی افراطی برای اثبات خویشتن:

در حریم های شخصی ناسالم افراد به دلیل اینکه سخاوتمندی خویش را به افراد و اطرافیان خودنشان دهند به بعضی از این نمونه اعمال دست می زنند. آنقدر در عواطف و یا در امورات مالی زیاده روی می کنند که در اندک زمانی دچار مشکلات روانی و مالی می شوند.

3-هر چیزی را از دیگران قبول کردن :

افرادی که حریم های ناسالمی دارند قادر به تصمیم گیری در امورات خود نیستند و هرگونه گفته یا اظهار نظری را که دیگران به فرد القاء می کند روی رفتار و اعمال فرد تاثیر می گذارد و خارج از خوب یا بد بودن نظرات دیگران را به صورت کورکورانه می پذیرند .

4-استقبال از تمجید شدن:

5-انتظار از دیگران برای ارضاء نیازها:

درحریم های شخصی ناسالم به دلیل نبودن یک صافی که مانع از ورود هرچیزی به زندگی افراد شود،فرد یا افراد هویت شخصیتی خود را از دست می دهند و برای ارضاء و رفع نیازها ی خود چشم به دیگران می دوزند. افراد در این مراحل دارای محدوده ای تاریک و ناسالم خواهند شد که دیگران به آنها هیچ گونه احترامی نخواهند گذاشت و همچنین  به دلیل ناسالم بودن حریم شخصی اشان دوست دارند که به حریم های شخصی دیگران تجاوز کنند.

6-احساس گناه از نه گفتن به دیگران:

اگر شما ندانید که حریم شخصی حق شماست. نمی توانید یک حریم شخصی سالم داشته باشید در این شرایط شما نه تنها حق ندارید تعیین کنید که دیگران با شما چگونه رفتار کنند بلکه باید مسولیت این کار را نیز قبول کنید. در این گونه حریم های ناسالم افراد از گفتن نه به دیگران و اطرافیان خود احساس گناه می کنند. این اشخاص به دلیل به دست آوردن دل دیگران و ارتباطات اجتماعی. فرهنگی و خانوادگی قادر به استفاده ازکلمه (نه) درمقابل دیگران نیستند.

7-ناراحتی از برخورد ضعیف دیگران:

این افراد بصورت مداوم احساس می کنند که در مقابل دیگران و اطرافیان خود دچار ضعف هستند و خود را در مقابل آنان کوچک می شمارند به صورتی که قادر نیستند از توانایی های خود استفاده کنند و اعتماد به نفس خود را ازدست می دهند.

8-انزوا و کناره گیری به منظور جلب توجه:

این چنین افراد به دلیل برانگیختن روحیات عاطفی دیگران و اطرافیان و حتی خانواده با گوشه گیری و انزوا و عزلت نشینی در پی کسب نظر و توجه به خود فرد هستند که در بعضی افراد دلیل این گونه اعمال عدم محبت یا کمبود محبت در خانواده و یا در محیط جامعه بوده که این خود نیز از لحاظ روحی و روانی بر افراد تاثیر منفی خواهد گذاشت.

9- عشق ورزی به غریبه ها:

10- پذیرش چیزها و اعمال نفرت انگیز:

11- اجازه نگرفتن برای انجام یک کار:

این افراد نیز به دلایل نداشتن یک حریم شخصی سالم  و قرار گرفتن در حریم های ناسالم قادر به استفاده از دیگران و نظرات و پیشنهادات آنها برای بهتر به نتیجه رسیدن اعمال و رفتارها و امورات خود شوند و در انجام امور و کارهای فردی و اجتماعی خود دچار مشکل می شوند و همچنین نمی توانند از هم فکری دیگران به نحو احسنت استفاده نمایند.

منابع و ماخذ: صفحات 6-7-8 و فصل اول کتاب بهداشت روانی – نوشته حمزه گنجی صفحات 19-20-21

/ 0 نظر / 18 بازدید